Sañskriteg

Article on other languages:

• Sanskrit
• ሳንስክሪት
• Sanscrito
• لغة_سنسكريتية
• Sánscritu
• Sanskrito
• Санскрит
• সংস্কৃত_ভাষা
• সংস্কৃত
• Sanskrit
• Sànscrit
• Pinulongang_Sanskrito
• Sanskrt
• Sansgrit
• Sanskrit
• Sanskrit
• ސަންސްކްރިއްތް
• Σανσκριτική_γλώσσα
• Sanskrit
• Sanskrito
• Sánscrito
• Sanskriti_keel
• Sanskrito
• سانسکریت
• Sanskrit
• Sanskrit
• Sanskryt
• Sanscrait
• Lingua_sánscrita
• સંસ્કૃત_ભાષા
• סנסקריט
• संस्कृत_भाषा
• Sanskrt
• Szanszkrit_nyelv
• Sanscrito
• Bahasa_Sanskerta
• Sanskrita_linguo
• Sanskrít
• Lingua_sanscrita
• サンスクリット
• Basa_Sangskreta
• სანსკრიტი
• ಸಂಸ್ಕೃತ
• 산스크리트어
• Sanskrytek
• Lingua_Sanscrita
• Sanskriet
• Lengua_sànscrïa
• Sanskritas
• Sanskrits
• Санскрит
• സംസ്കൃതം
• संस्‍कृत_भाषा
• Sanskrit
• Sanscritlahtōlli
• Sanskrit
• संस्कृत
• संस्कृत
• Sanskriet
• Sanskrit
• Sanskrit
• Sanskryt
• Sânscrito
• Sanskrit_simi
• संस्कृतीकानी_छीब
• Limba_sanscrită
• Санскрит
• संस्कृत_भाषा
• Sanskrt
• Sanskrit
• Sanskrit
• Sanskrt
• Санскрит
• Basa_Sangsakerta
• Sanskrit
• Kisanskrit
• சமஸ்கிருதம்
• సంస్కృతము
• ภาษาสันสกฤต
• Wikang_Sanskrit
• Sanskritçe
• Санскрит
• سنسکرت
• Tiếng_Phạn
• 梵语

Ar sañskriteg (संस्कृता वाक् saṃskṛtā vāk) a zo ur yezh indez-europek klasel eus India. Ar ger saṃskṛta- a dalvez "glan, santelezet, sakr". An anv saṃskṛtā vāk pe "yezh c'hlan" a roer d'ar sañskriteg a ra dave d'ur 'yezh uhel' implijet evit lidoù relijiel. Ar yezhadur koshañ eo an Ạṣtādhyāyī bet savet gant Panini (Pāṇini पाणिनि )er V^vet kantved kt JK.

Damheñvel eo statud ar sañskriteg evit sevenadur India ouzh hini al latin evit Europa, dre ma'z eo hounnezh ar yezh a voe implijet evit skrivañ ar vedaoù o tennañ d'an hindouegezh. Ur yezh varv eo ar sañskriteg ivez, dres evel al latin, dre ma n'eus kumuniezh ebet a ra gantañ. Diouzh an tu all avat, e vez desket alies ar sañskriteg evel eil yezh ha 6 000 brahmin bennak a lâr ez eo ar sañskriteg o yezh kentañ ha tud zo a glask lakaat ar sañskriteg da dont da vezañ ur yezh vev en-dro. Implijet e vez ar sañskriteg peurliesañ evel ur yezh relijiel evit al lidoù hindouek.

Ar sañskriteg ragklaskel pe vedel a zo unan eus ar yezhoù indez-europek koshañ a gaver roudoù skrivet dioutañ. Amañ e vez kaoz kentoc'h eus ar sañskritek klasek evel ma voe bet deskrivet e yezhadur gant Panini tro-dro da 500 a-raok Jezuz.

Ur vandenn dreset e sañskriteg

Fonologiezh ha doare-skrivañ

48 fonem ez eus en holl er sañskriteg klasel (49 ez eus er sañskriteg vedek).

Deskrivet e vez ar sonennoù hervez an urzh hengounel, da lâret eo: vogalennoù, kensonennoù tarzh, kensonennoù dre fri, kensonennoù linkr ha kensonennoù c'hwezh.

Vogalennoù eeun

Vogalennoù eo ṛ, ṝ, and ḷ. A-wezhoù e vez menneget ॡ ḹ evel un ḷ hir met ne vez ket implijet ar son-mañ e sañskriteg ha war a seblant e vije bet ijinet al lizherenn-mañ dre genveriañ gant ar c'hensonennoù all.

Diphthongs

Friet a c'hell bezañ an holl vogalennoù.

Kensonennoù

E sañskriteg ez kensonennoù tarzh divouezh, mouezhiet c'hwezhet pe dic'hwezh el pep lec'h distagañ da heul:

Bez ez eus peder hanter-vogalenn ivez: y य, r र, l ल, v व. Kensonennoù c'hwezh tro-gil, toenn ar genoù ha kildent ez eus: ś (z) श, ṣ (S) ष, and s स. Evit achuiñ ez eus ivez un h mouezhiet ह hag un h divouezh ḥ ः anvet visarga hag ul lizherenn anvet anusvāraa(ṃ) dalvez da diswel e vez distaget dre fri ar vogalenn araozi.

Sandhi

Luziet a-walc'h eo reolennoù ar sandhi e sañskriteg. Kavet e vez alies ar ar sandhi e hogozik n'eus forzh peseurt yezh pa gemm ar sonennoù pa vezont kostez-ha-kostez e diwezh ur ger hag e dibenn ur ger all dre gomz dreist-holl. E sañskriteg avat ez eo ret o anavezout hag o skrivañ ivez.

Skritur

Dornskrid eus Kachmir e sañskriteg skrivet gant ar skritur charada (17vet pe 18vet kantved)

E gwirionez n'eus skritur ebet liammet gant an sañskriteg hag implijet ez eus bet meur a skritur disheñvel evit e skrivañ o kemm a vare da vare hag a lec'h da lec'h, d.s. ar skritur brahmiek hag ar skritur kharosthiek da gentañ ha war-lerc'h (kantvedoù 4-8 goude Jezuz) e voe implijet ar skritur guptaek. Adalek an 8vet kantvet e voe implijet ar skritur charada diorroet diwar ar skritr gupataek ha neuze, war-dro an 12vet kantvet, e voe implijet ar skritur devanagari. Skrivet eo bet a-hend-all gant ar skritur kannadek e Su ar vro in the South, hag ar skritur bengalek e Norzh ar vro dreist-holl.

Peurliesañ ez eo bet implijet an devanagari evit skrivañ ar sañskritek abaoe ar grennamzer betek hiziv.

Yezhadur

Renkadur ar verboù

Dek renkad disheñvel ez eus en holl e sañskriteg a c'hell bezañ isrannet etre verboù o deus ur wrizienn resis hag ar re n'o deus ket.

Displegadur ar verboù

Renket e vez ar verboù e pevar strollad. Setu penaos e vez implijet ha dispartiet ar pevar "amzer" pe "rumm"-se:

• A-vremañ: a-vremañ, tremenet ledan, gourc'hemenn, gallus
• Dazont: dazont, divizout
• Aorist
• Tremenet strizh'

Displegadur an anvioù

Ur yezh enteuzel eo ar sañskriteg, gantañ tri jener (gourel, benel, nebreizh) ha tri niver (unander, liester, daouder). Eizh kas ez eus: nominativel, vokativel, akuzativel, benvegel, dativel, ablative, genitivel, lokativel.

Gwriziennoù gant a Gourel ha Nebreizh

Gwriziennoù gant i hag u

Gwriziennoù gant vogalennoù hir

Gwriziennoù gant r

Anvioù-gwan personel

Gerioù kevrennek

Stank-tre eo ar gerioù kenvrennek e sañskriteg hag hir spontus e c'hell bezañ seurt anvioù kevrennek enne betek ouzhpenn 10 anv-kadarn. Isrannet e vez ar gerioù-kevrennek hervez o struktur evel hen:

1. Dvandva (kenurzhiañ)

Div wrizienn liammet gant ha, d.s. matara-pitara 'mamm-tad' = 'kerent; tud'.

2. Bahuvrihi (perc'hennañ)

Ur ger kevrennek hep penn ebet hag oc'h ober dave d'un dra disheñvel diouzh pep termen er ger kevrennel, d.s. "penn-skañv" n'eo ket un doare penn.

3. Tatpurusha (spishaat)

Ul liamm a zo etre pep termen er ger kevrennek, d.s. ur voest-bost a zo ur vouest evit lakaat lizhiri enni.

4. Karmadharaya (deskrivañ)

An eil termen a dalvez da deskrivañ egile, d.s. uluka-yatu 'kaouenn + aerouant ' = un aerouant gantañ tres ur gaouenn.

5. Amredita (adlâret)

Dre adlâret ur ger e vez diskwelet e vez kaset un ober da benn meur a wezh, d.s. dive-dive 'deiz-deiz' = 'bemdez'.

Kevreadur

Digor eo urzh ar frazenn, met peurliesañ e vez kavet kentoc'h an urzh Rener - Renadenn - Verb (SOV).

Sañskriteg yezh vev

Klasket ez eus bet - hag e vez c'hoazh - lakaat ar sañskriteg da vezañ ur yezh vev adarre, hag e skolioù zo en India e vez kelennet ar sañskriteg evel trede yezh dre ret. Aozadurioù evel ar Samskrta Bharati a gas da benn ivez stajoù evit ma vefe gouest an dud da gaozeal e sañskriteg hag hiziv ez eus pevar milion a dud a lâr gallout kaozeal e sañskriteg.

Gwelet ivez:

• Devanagari
• Lizherenneg etrebroadel evit treuzskrivañ ar sañskriteg

• Wikipedia e sañskriteg

Liammoù diavaez:

Sellit ouzh Sañskriteg er
wikeriadur, ar geriadur frank.

• Geriadur sañskriteg war linenn
• Geriadur Monier-Williams
• Savadur Amerikan evit ar Sañskriteg
• Sañskriteg yezh vev