Andorra

Article on other languages:

Principat d'Andorra
Banniel Norvegia Skoed Ardamez Norvegia
Banniel Andorra Skoed Ardamez
Ger-stur : Virtus Unita Fortior
Skeudenn:LocationAndorra.pngLec’hiadur Andorra
Yezhoù ofisiel Katalaneg
Kêr-benn andorra la vella
Statud politikel Ken-briñselezh
Ken-briñs Nicolas Sarkozy
Joan Enric Vives Sicília
Prezidant Kuzul an Traonenioù Albert Pintat
Gorread
-En holl
-% dour
468 km² 2
0,0%
Poblañs
- 2004 war-dro
- Stankter ar boblañs
67,313
152/km²
Moneiz Euro (€)
Kan broadel El Gran Carlemany, Mon Pare
Devezh ar vro
Kod war ar Genrouedad .ad
Kod pellgomz 376

Priñselezh Andorra (katalaneg : Principat d'Andorra,galleg: Principauté d'Andorre, spagnoleg: Principado de Andorra) a zo ur briñselezh vihan eus mervent Europa. E menezioù Pireneoù emañ lec'hiet etre Frañs ha Spagn. Ur vro zigenvez gwechall eo ur vro binvidik hiziv abalamour d'an douristelezh ha d'he statud paradoz-fisk.

Taolenn

Orin an anv

Eus ar ger navareg andurrial (strouezheg) e teu anv Andorra moarvat.

Istor

Hervez an hengoun eo [(Karl Veur]] a roas ur garta da annezidi Andorra evit o zrugarekaat eus o c'haout kemer perzh er brezel a-enep an arabed. Pennaotrouniezh ar rannvro a dremenas da gonted Urgell ha, goudezo, da eskob Urgell. Er XIvet kantved e voe un tabud etrezañ ha konted Foix.

Diskoulmet e voe ar rendael e 1278 dre sinadur ur pareaj. Divizet e voe e vefe rannet pannaotrouniezh Andorra etre kont Foix hag an eskop eus La Seu d'Urgell e Katalonya (a oa un darn eus rouantelezh Aragon d'an ampoent-hont. He zachenn hag he stumm poltikel a-vremañ a roas-se d'ar briñselezh vihan.

Titl ken-priñs a dremenas da rouaned Navara. Pa yeas Henri IV da roue Frañs e kemeras ur gourc'hemenn a savas roue Frañs hag eskob Ugell ken-priñsed Andorra.

Etre 1812 ha 1813 e stagas an Impaelariezh C'hall Katalonya a voe rannet e pevar departamant. Staget e voe Andorra ivez ha d'un darn eus bann Puigcerdà (departamant Segre) e yeas.

E 1933 e talc'has Frañs ar vro abalamour da drubuilhoù kevredel a-raok an dilennadegoù. Da 12 ar viz Gouere 1934 en embannas tiern Andorra ur c'hantread, Boris Skossyreff e anv. Disklaeriañ a reas ar brezel ouzh eskob Urgell. Seeret e voe gant ar spagnoled ha kaset kuit da vro-C'hall. Etre 1936 ha 1940 e lakaas Frañs un detachamant e Andorra d'he gwareziñ ouzh efedoù ar Brezel Diabarzh Spagnolat. Tizhout a reas soudarded Franco harzioù ar vro e fin ar brezel met ne antrejont ket enni.

Neptu e chomas Andorra e-pad an Eil brezel bed hag un hent-floderezh pennañ e voe.

A-drugarez he lec'hiadur e chomas Andorra er-maez darvoudoù bras istor Europa ha nebeut liammoù gant broiù arall estreget Frañs ha Spagn he-doa. Goude ar brezel diwezhañ e torras kresk greanterzeh an touristelezh ha gwelladenn an treuzdougenoù hag an darempreoù he digenvezder. Arnevezaet he-deus e frammadur politikel e 1993 ha d'an hevelep bloaz e yeas d'u izel eus ar Broadoù Unvanet

Politikerezh

Un demokratelezh barlamantel eo Andorra abaoe 1993. Ar gen-priñsed a zo ar pennoù-stad met gant ar ministr kentañ hag ar gouarnamant emañ ar galloud-oberiant. Ar c'huzul veur hag ar gouarnamant o-deus ar galloud-lezenn asambles. Evit 4 bloavezh e vez dilennet ar gannidi. Ar justis a zo dizalc'h met ar varourien a vez choazet gant ar gen-priñsed c'hoazh.

Lu ebet he-deus Andorra. Gant Frañs ha Spagn eo he frankiz gwarezet

Un emsav disrannidigezh ez eus e Pas de la Casa


Melestradurez

E seizh parezioù (katalaneg parròquia) eo rannet Andorra :

Douaroniezh

Kartenn Andorra.

Menezioù a zalc'h darn vrasañ tachenn Andorra gant un uhelder krenn ha 1,996. Al lec'h uhelañ a zo ar Coma Pedrosa (2,946 m). Ar boblañs a vev e teir traonienn dreist holl, avat. Ar re-mañ a en em genaoz en un draonienn nemeti war-dro ar Valira, war-du an harzioù gant Spagn. Al lec'h izelañ a zo 870 m a-us d'ar mor.

Hinad Andorra a zo heñvel ouzh hini hec'h amezeien met yenoc'h eo abalamour d'an uhelder. Erc'h a zo boutin e-pad ar goañv ha kloaroc'h eo e-pad an hañv.

Armerzh

An douristelezh a brodu 80% leve Andorra. War-dro 9milion a dud a weladenn a vro pep bloaz, hoalet gant ar prizioù izel - n'eus ket tailhoù ebet war an gwerzhioù - an hinad hag ar gweledvaoù. War zigresk eo he lañs, avat, abaoe m'o doa Frañs ha Spagn digoret o harzioù hag aboliset an tailhoù-douan.

Ur paradoz-fisk ei Andorra ha pouezus tre evit hec'h armerzh eo tachenn ar bank. 2% an douareier hepken a c'heller tiekaat ha darn vrasañ ar boued a zleer emporzhiañ. An nebeut kouerien er vro a vag deñved dreist holl hag an greanterzh nemetañ a zo fardiñ sigaretennoù ha meurbl.

N'eo ket Andorra un izel gwir eus an Unvaniezh Europeat met un darempred ispisial he-deus ganti. D'un izel e vez graet evit ar produioù oberiataet (tailhoù-douan ebet) met d'un nann-izel evit produioù an douar. Moneiz ebet he-deus Andorra ha gant hini hec'h amezeien e ra. A-raok 1999 e implije al Lur gall hag ar Peseta spaggnoleg, adalek an amzeriad-se e ra gant an Euro. Er c'hontrol eus broioù europeat bihan n'he-deus ket Andorra ar gwir da gognañ pezhioù. Da zegemer an aotradur d'hen ober emañ o varc'hata, avat.

Demografiezh

Ur vinorelezh en o bro eo an andoriz. 33% an annezidi hepken a berc'henn ar vroadelezh andorrat. Ar strollad brasañ ag embroidi a zo ar spagnoled (49%), ar c'halloued (7%) hag tudeus Portugal.

Poblañs Andorra a oa 71,201 annezad e miz Gouere 2006.

Sevenadur

Yezh ofisiel ar vro a zo katalaneg, yezh rannvro emren Katalonya a zo he sevenadur tost tre ouzh hini Andorra. Komz a reer spagnoleg, portugaleg ha galleg ivez. Ar relijion bennañ a zo an hini gatolik.

Daou skrivagner brudet e katalonya a zo ganet e Andorra : Michèle Gazier ha Ramon Villeró. E Sant Julià de Lòria e tans c'hoazh contrapàs ha marratxa na vez kavet nemet e Andorra. Ar sonnerezh hengounel a zo katalanek dreist holl avat.

Gwelet ivez

Broioù Katalanek

Katalonia · Bro-Valencià · Inizi Balearez · Andorra · Franxa de Ponente · Alguer · el Carxe
Adtapet diwar "http://br.wikipedia.org/wiki/Andorra"

More about Andorra: hotel andorra la vella, andorra map, andorra la vella, ski andorra, andorra shopping center, andorra weather, andorra travel, trabajo andorra, andorra hoteles,

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.